|
Δίκτυα Πρασίνου
Ο όρος δίκτυα πρασίνου χρησιμοποιείται για να καθορίσει τις διαδρομές επικοινωνίας που έχουν αναπτυχθεί για ψυχαγωγικό σκοπό ή / και για την εξυπηρέτηση των απαραίτητων καθημερινών διαδρομών (για εργασία, εκπαίδευση, αγορές κ.λ.π.). Αποτελούν δηλαδή υπάρχουσες διαδρομές, οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται πλέον για τον αρχικό τους σκοπό, αλλά προσαρμόζονται στις νέες κοινωνικές ανάγκες. (Ευρωπαϊκή Ένωση Greenway, 2000).
Σήμερα παρατηρείται στην Ευρώπη μοναδική πρόοδος στα Δίκτυα πρασίνου. Αναγνωρίζεται ο πρωταγωνιστικός τους ρόλος στη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των πολιτών και η συμβολή τους στην αειφόρο ανάπτυξη. Ο όρος των δικτύων πρασίνου πρωτοεμφανίστηκε στο τέλος του 19 αιώνα σαν αποτέλεσμα δουλειάς του Αρχιτέκτονα τοπίου Frederick Law Olmsted στην Αμερική και του Ebenezer Howard στην Αγγλία. Αν κατά κύριο λόγο οι αφετηρίες του κινήματος εντοπίζονται στην Ευρώπη, η κύρια ανάπτυξή τους έγινε στην Αμερική σαν αντίδραση στο φαινόμενο της ανεξέλεγκτης αστικοποίησης.
Τα δίκτυα Πρασίνου είναι στενά συνδεδεμένα με την ιστορία και τον πολιτισμό των περιοχών μέσα από τις οποίες διέρχονται και αναπτύσσονται. Τα δίκτυα πρασίνου μαζί με τις υποδομές τους, αναπτύσσονται κατά μήκος ανεξάρτητων οδεύσεων. Είναι ουσιαστικά πράσινοι διάδρομοι ή άξονες για σκοπούς αναψυχής και για καθημερινές διαδρομές όπως εργασία, σχολείο, αγορά. Ακολουθούν παλιά ή αχρησιμοποίητα μονοπάτια και γραμμές επικοινωνίας που μετά την ανακατασκευή τους διατίθενται σε χρήστες μη μηχανοκίνητης ήπιας κυκλοφορίας, δηλαδή σε πεζούς, ποδηλάτες, άτομα με μειωμένη κινητικότητα και άλλα. Σε πολλές περιπτώσεις συνδέουν στον αστικό ιστό διαφορετικές δραστηριότητες, καταστήματα, υπηρεσίες, δημόσια κτήρια, πλατείες, πάρκα, χώρους στάθμευσης, δίκτυα δημόσιων συγκοινωνιών κ.λ.π. Οι διαδρομές αυτές αποτελούν την ιδανική επικοινωνία για τις μη-μηχανοκίνητες μετακινήσεις και για δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και προσφέρουν στην ψυχική και σωματική υγεία. (Τριποδάκης, 1998).
Πολύ σημαντικό επίσης κίνητρο των σχεδιαστών των πράσινων διαδρομών είναι ότι οι πράσινες διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν, όχι μόνο χώρους επικοινωνίας και κίνησης ανθρώπων, αλλά και επικοινωνίας και κίνησης της πανίδας και της χλωρίδας της περιοχής, επομένως και χώρους διόδου αυτών (πανίδα, χλωρίδα), από τον περιαστικό στον αστικό ιστό των πόλεων. (Αυτό αποτέλεσε ένα από τα κύρια κίνητρα των σχεδιαστών των Greenways).
Ειδικότερα τα δίκτυα πρασίνου ανάλογα με το βαθμό ανάμειξης μηχανοκίνητων και μη μηχανοκίνητων μετακινήσεων διακρίνονται σε (Αραβαντινός,1997):
Αμιγείς Πεζόδρομους. Αφορά διαδρομές που δεν επιτρέπουν την κίνηση των οχημάτων όπως είναι τα γραμμικά πάρκα και οι πεζόδρομοι σε εμπορικά κέντρα. Φυσικά κατά το σχεδιασμό τους λαμβάνεται μέριμνα ώστε να είναι εφικτή η πρόσβαση οχημάτων έκτακτης ανάγκης και παροχής υπηρεσιών.
Διαδρομές ελεγχόμενης πρόσβασης. Πρόκειται για διαδρομές που επιτρέπουν την κίνηση σε ορισμένες κατηγορίες οχημάτων όπως είναι τα:
οχήματα των κατοίκων για πρόσβαση στους χώρους στάθμευσης και για τροφοδοσία των νοικοκυριών,
οχήματα των μέσων μαζικής μεταφοράς όπως είναι το minibus και το τράμ,
οχήματα έκτακτης ανάγκης και υπηρεσιών και
οχήματα ανεφοδιασμού. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και πεζόδρομοι με εμπορικά καταστήματα στους οποίους επιτρέπεται η πρόσβαση των οχημάτων ανεφοδιασμού για ορισμένες ώρες της ημέρας (όταν η κίνηση των πεζών είναι περιορισμένη).
Διαδρομές ήπιας κυκλοφορίας (woonerf). Επιτρέπουν τη συνύπαρξη πεζών και οχημάτων με προτεραιότητα στον πεζό και εξυπηρετούν ανάγκες πρόσβασης, στάθμευσης και τροφοδοσίας. Για την ασφαλή κίνηση των πεζών οι διαμορφώσεις και τα υλικά εδαφοκάλυψης αποτρέπουν τις υψηλές ταχύτητες κίνησης.
Ποδηλατόδρομους. Διαδρομές οι οποίες επιτρέπουν την κίνηση των ποδηλάτων σε ασφαλείς τροχιές. Οι τροχιές αυτές μπορεί να αφορούν την αποκλειστική κίνηση των ποδηλάτων ή τη συνύπαρξή τους με πεζούς χωρίς όμως να θίγεται η ασφάλεια των πεζών, οι οποίοι έχουν προτεραιότητα. Οι σημειακές ποδηλατοδρομήσεις που πραγματοποιούνται από διάφορους δήμους, παρότι θετικές , οφείλουν να εντάσσονται σ ένα γενικότερο σχεδιασμό για να καλύπτουν την ανάγκη μετακίνησης των ποδηλάτων μέσα στην πόλη.
Τα δίκτυα πρασίνου προσφέρουν μία σειρά από κοινά χαρακτηριστικά (Georgi, Sarikou, 2006):
- Ευκολία πρόσβασης / προσπελασιμότητας: η κλίση τους, μικρή ή μηδενική, επιτρέπει τη χρήση τους από όλους τους τύπους χρηστών, ακόμα και άτομα με προβλήματα κινητικότητας.
- Ασφάλεια, λόγω της απομόνωσής τους από τους δρόμους και των κατάλληλων προδιαγραφών ασφάλειας στις διασταυρώσεις.
- Συνέχεια με κατάλληλες χαράξεις και εναλλακτικές διαδρομές
- Σεβασμό στο περιβάλλον κατά μήκος των περιηγήσεων και ενθάρρυνση της περιβαλλοντικής συνείδησης στους χρήστες.
- Εισροή της βιοποικιλότητας από το περιαστικό χώρο στον αστικό
Τα οφέλη των Δικτύων πρασίνου είναι (Κανταρτζής Α. , Χιωτέλη Α. , Κουτσίκου Μ. 2005):
- Βελτιώνουν τις μετακινήσεις
- Προάγουν υγιέστερους και περισσότερο ισορροπημένους τρόπους ζωής και μετακινήσεις ελαχιστοποιώντας τη συμφόρηση και τη μόλυνση των πόλεων
- Ενθαρρύνουν πιο στενές ανθρώπινες σχέσεις ανάμεσα στους πολίτες
- Φέρνουν τους πολίτες πιο κοντά στο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον τους.
Προκύπτει επομένως η ανάγκη για ένα πιο συνολικό δίκτυο πρασίνου και ποδηλατοδρόμων με υπεροπτικό χαρακτήρα, εντασσόμενο προφανώς σ΄ ένα όραμα για βελτίωση των συνθηκών ζωής και μετακίνησης στην πόλη . Ο σχεδιασμός αυτός εκτός από τη δημιουργία δικτύων για την κίνηση πεζών και ποδηλάτων πρέπει να περιλαμβάνει και σήμανση όπως και διάφορες υποδομές. Απαραίτητο ρόλο σε αυτή την προσπάθεια παίζει η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τους κανόνες συμπεριφοράς και οδικούς κανονισμούς, για το πως δηλαδή θα ενταχθούν τα ποδήλατα και οι ποδηλατοδρόμοι στο οδικό δίκτυο. Η χρήση ποδηλάτων καθώς επίσης και το περπάτημα για την μετακίνηση, αλλά και γιατί όχι και σαν είδος άθλησης έχει πολλά θετικά στοιχεία σε διάφορους τομείς . Σ΄ αυτούς περιλαμβάνεται η οικονομία αλλά και η οικολογία για τον λόγο ότι δεν χρησιμοποιείται κάποια πηγή ενέργειας όπως βενζίνη, πετρέλαιο αλλά μόνο ανθρώπινη δύναμη η οποία έχει επιπτώσεις θετικές στην υγεία. Επίσης, ένας άλλος τομέας που επηρεάζει η χρήση των δικτύων πρασίνου είναι η αισθητική, πολλές φορές μια περιοχή μπορεί να χριστεί γραφική ή να λειτουργήσει ως ένα αποδεικτικό στοιχείο μίας κουλτούρας.
|
|
|
|
|
|
|